Erlebe Emotionen!
Het Duits in Zwitserland en Oostenrijk
Beleef emoties! is het motto van het EK voetbal dat van 7 tot met 29 juni 2008 plaatsvindt in Oostenrijk en Zwitserland. Na het EK 2000 in Nederland en België is het pas de tweede keer dat een EK in twee landen plaatsvindt. Lees meer over de zakencultuur in beide landen en handige uitdrukkingen.
In vier Oostenrijkse en vier Zwitserse steden zullen de voetbalclubs en hun supporters te gast zijn. Ook al zijn zowel Oostenrijk als Zwitserland in het verleden niet bijzonder succesvol geweest in het internationale voetbal, zijn de mensen daar net zo voetbalgek als in andere Europese landen.
EK voetbal in Zwitserland en Oostenrijk. Foto copyright Dreamstime.
In deze twee landen kunt u voetbalwedstrijden in een toeristische interessante omgeving verwachten. In Oostenrijk is dat natuurlijk de hoofdstad Wien (Wenen), Salzburg in het noorden, Klagenfurt in het zuiden en Innsbruck in het westen. In Zwitserland vinden de wedstrijden plaats in de hoofdstad Bern, Zürich, Genève en Basel. In zeven van de acht voetbalsteden is de voertaal Duits – Genève is namelijk Franstalig. Maar zoals we weten dat Nederlanders geen Vlamingen zijn en Vlamingen geen Nederlanders ook al spreken ze min of meer dezelfde taal, zo zijn ook Oostenrijkers en Zwitsers niet hetzelfde als Duitsers.
Zwitserse beleefdheid
Heeft u regelmatig zakelijk contact met Oostenrijkers of Zwitsers? Of bent u misschien uitgenodigd voor een wedstrijd? Ook al verstaat u het Duits goed, Duitstalige Zwitsers zetten u weer voor een nieuwe uitdaging. Het Zwitsers Duits (Schweizerdeutsch of Schwyzerdütsch) is een geheel eigen taal, die trouwens met zijn vele keelklanken een beetje op het Nederlands lijkt. Natuurlijk spreken Zwitsers ook Hoogduits, maar dat kan voor buitenlanders nog behoorlijk vreemd klinken. Een voordeel is dat Zwitsers meestal ook vrij langzaam spreken. In zakelijke aangelegenheden zijn Zwitsers eerder formeler dan Duitsers. De formele aanspreekvorm met “Sie” (u) en de achternaam van de persoon, al dan niet met titel, is een must. Zwitsers gelden als zeer beleefd, gereserveerd en zakelijk. In een gesprek is het belangrijk om de gesprekspartner geregeld met zijn naam aan te spreken. Informeel, opdringerig en dynamisch gedrag worden door Zwitserse zakenlui niet op prijs gesteld. Ook zakelijke brieven moeten correct, beleefd, maar ook beknopt en duidelijk zijn geschreven.
Aanspreekvormen in Oostenrijks
Ook in Oostenrijk zijn de zakelijke omgangsvormen nog vrij “ceremonieel”. Jongere mensen zijn wel duidelijk informeler. In Oostenrijk zijn titels traditioneel heel belangrijk. Men spreekt elkaar met Frau Doktor of Herr Ingenieur aan, dus ook zonder naam erachter. Voor vrouwen is ook gnädige Frau nog gebruikelijk, wat in Duitsland als verouderd geldt. In ieder geval is ook hier de aanspreekvorm met Herr of Frau en achternaam gepast. In het westelijk deel van Oostenrijk zijn de mensen minder formeel dan in het oostelijk deel. Hier gebruikt men vaker du in plaats van Sie, ook onder onbekenden. Maar ga er liever niet vanuit dat Oostenrijkers bij zakelijke contacten net zo los en ongecompliceerd zijn dan op de skipiste. Zowel in Oostenrijk als in Zwitserland wordt – net als in Duitsland – veel waarde gehecht aan stiptheid. Als u vijf minuten na de afgesproken tijd verschijnt, bent dus definitief te laat en heeft u een excuus nodig.
Handige uitdrukkingen
Voor voetbalsupporters
voetbalteam – die Fußballmannschaft
nationaal elftal – die Nationalmannschaft
bondscoach – der Bundestrainer
speler – der Spieler
keeper – der Torwart
bal – der Ball
wedstrijd – das Spiel
speelhelft – die Halbzeit
beginfluitje – der Anpfiff
goal! – Tor!
penalty – der Strafstoß
een tegen nul – eins zu null
Voor zakelijke communicatie
Goededag! – Grüß Gott! [in Oostenrijk], Grüezi! [in Zwitserland] Hoi! – Servus! [in Oostenrijk, informeel]
Kan ik met mevrouw (dr.) Hirschl spreken – Könnte ich bitte mit Frau Dr. Hirschl sprechen?
Ik wilde u vragen ... – Frau Dr. Hirschl, ich wollte sie fragen ...
Ik wilde graag een afspraak maken voor [mijn baas, de heer Visser] – Ich möchte gern einen Termin für Herrn Direktor Visser vereinbaren.
Hoe veel is een Zwitserse frank in euro’s? – Wie viel ist ein Schweizer Franken in Euro?
in Oostenrijk – in Österreich
Oostenrijker, Oostenrijkse – Österreicher, Österreicherin
Zwitser, Zwitserse – Schweizer, Schweizerin
Oostenrijks – Österreichisch
Zwitsers - Schweizer
in Zwitserland – in der Schweiz
naar Oostenrijk reizen – nach Österreich fahren
naar Zwitserland reizen – in die Schweiz fahren
